• Share on Google+

Бидний амьдралд өөрийн гэсэн нийгэмийн харилцаа гэж байдаг.Бид нийгмийн харилцааг бүрдүүлэгч мөн тухайн нийгмийг бид өөрсдөө бий болгодог юм. Чи Болдтой сайн найз байлаа гэж бодвол түүний найз Баяраатай танилцана. Тэр танилцсан найзаасаа цааш нь дамжуулан ээж аав дүүтэй нь танилцана. Иймэрхүү байдлаар чиний нийгэмийн харилцаа үүсэж байх жишээтэй. Үүнтэй адил social media нь амьдралтай зүйрлэж яривал интернэт ертөнцийн нийгмийн харилцаа гэсэн үг юм. Өөрөөр хэлбэл social media –г нийгэм гэхээс илүүтэйгээр олон нийтийн мэдээ мэдээллийн сүлжээ гэнэ. Веб 2.0 технологи бол яахын араггүй socialmedia хөгжихийн үндэс суурь юм. Тэгэхээр веб 2.0 технологийн талаар товчхон өөрийн үгээр тайлбарлах гэж хичээе.
Энэхүү ойлготыг O’Reilly 2004 онд нэгэн ярилцагандаа хэлсэнээр тус хэллэгийг хэвшиж эхлэсэн гэдэг. Минийхээр бол вебийн дараагийн үе шат гэж нэрлээд байгаа юм уу даа. Веб 1.0 бол хэрэглэгч хандалт хийх тухайн мэдээллийг бид авахаас биш өгдөггүй байсан үе. Цэвэр админстраторын /вебийн зохицуулагч/ үйл ажиллагаанаас хамаардаг байсан бол одоогоор бид өөрсдөө мэдээллээ өгч бусдтай санал бодлоо хуваалцаж чадаж байна. Веб –д зөвхөн админсратор нийтлэдэг үе халагдана гэж үнэн ч юм шиг.


За эргээд сэдэвтэй орьё Social media нь broadcast media monologues-с social media dialogues руу хувиргахад интернэт болон веб дээр тулгуурласан технологиудыг хэрэглэдэг. Энэ нь хэрэглэгчдийн сэтгэл ханамжинд тулгуурлан (user generated content) үйлдвэрлэгч болгон хувиргаж мэдлэг болон мэдээллийн ардчилалд тус болдог

Andreas Kaplan болон Michael Haenlein нар social media-г тодорхойлохдоо
Web 2.0 –н үзэл суртал болон технологийн байгууллага дээр бий болсон ба хэрэглэгчийн сэтгэл ханамжийн байгуулалт , өөрчлөлтийг зөвшөөрсөн хүсэлтүүд дээр үндэслэн нэг бүлэг интернэт гэжээ.
Social media өнөөгийн үед цаг хугацааны анхаарлын үе гэж тодорхойлогдох гэсэн санаагаараа дийлдэшгүй үйлдвэрлэл гэж тооцогдож байна.

Socialmedia нь үндсэн 3 бүрэлдэхүүүн
1. Concept ( урлаг, мэдээлэл, соёлын санаа)
2. Media (арга хэрэгсэл,дамжуулах)
3. Social (хамтын ажиллагааны гэрээ хэлэлцээр, Вирал маркетинк,электрон радио эсвэл хэвлэлийн агентлаг, эсвэл бусад физикийн медиа жишээ нь хэвлэл)

Social media-ийн энгийн хэлбэрүүд
Хэт нэг хэвийн хэлбэрт баригдсан зүйл нь дараагийн зүйлд дахин давтан хийх түлхэц болдог
Хэрэглэгчийн шууд үйлчлэлийн мэдээлэл түгээлт, жишээ нь олон нийтийн ярилцлага, суурилуулалт (installation), гүйцэтгэл,хэвлэлийн тараах материал юм.
Электрон орчинд /хийсвэр орчинд Аливаа технологийг мэдээллийг хуваалцахад заавал интернэт орчинд мөн зөөврийн хэрэгсэл хэрэгтэй.

Түүх

“Social media” гэсэн хэллэг нь 2006 оны 6 сараас хүчтэй дэлгэрсэн. Тухайн үед wikipedia дээр гарсан “social media” гэсэн нийтлэлд үүнийг “Ямар нэг нийгмийн замд, сэтгүүлч хянагчдын бүтээсэн медиа болон медиа группуудээс илүүтэйгээр голдуу нэг груп мэт олон хүмүүсийн зохион байгуулсан медиаг тодорхойлоход хэрэглэсэн” үг гэж бичжээ.
Үйлдвэрлэлийн медиа онцлог шинж.
Social media нь үйлдвэрлэлийн медиагаас сонин, телевиз, кино урлагаас ялгаатай. Үйлдвэрлэлийн медиа нь ерөнхийдөө мэдээлэл нийтлэхэд олон талын ач холбогдол бүхий арга хэмжээг шаарддаг. Харин social media нь харьцангуй хямд, дөхөмтэй багаж төхөөрөмжөөр (хувь хүн ч гэсэн) мэдээ мэдээлэл нийтлэж , хүргэдэг юм.
Их хэмжээний болон өргөн зурвасын нэвтрүүлгийн медианд хамаардаг.
Үйлдвэрлэлийн медиа нь ерөнхийдөө уламжлалт арга

Social media болон industrial media 2 уулангаар нь хамтарсан нэг онцлог бол бага болон ихээр үзэгчидэд хүрэх боломж юм.жишээлбэл,блог пост эсвэл тв шоу байлаа гэхэд 0-сая сая хүмүүст хүрч болно. Эдгээр шинж чанарууд нь socialmedia-болон industrial media-ийн ялгаануудыг судалгаан дээр дүрслэхэд туслана.
Тэдгээр шинж чанаруудын заримаас дурдвал:
– Хүрэх- industrial болон social media технологиуд 2уулаа тооллын системээр хангадаг бөгөөд хэн нэгэн дэлхий даяар үзэгчдэд хүрэх боломжтой.
– Хялбар- industrial media-д зориулагдсан бүтээгдэхүүнүүд голдуу хувийн эсвэл засгийн газрын эрхэнд байдаг. Social media төхөөрөмжүүд бол ерөнхийдөө хэн нэгэнд бага эсвэл үнэгүй ч хүрэх боломтой юм.
– Хэрэглүүштэй- industrial meda бүтээгдэхүүн голдуу онцгой чадвар болон боловсрол шаарддаг. Ихэнх social media нь тйим биш, заримдаа тэс өөр чадваруудыг авч үздэг, тиймээс хэн нэгэн бүтээгдэхүүний утгыг удирдаж болно.
– Шинэлэг- industrial media-ээр бүтээсэн мэдээлэлүүдийн цаг хугацааны хожимдол нь socialmedia-тай харьцуулахад удаан байж болно. (сар,өдөр,7 хоног,саруудаар ч).
– Өөрчлөгдөшгүй – industrial media-г нэг үүсгэсэн бол өөрчлөгдөж болдоггүй байхад socia media-нь тэр даруйдаа comment-үүд болон засварлаж өөрчилж болдог байна.
Нэгдмэл медиа нь industrial болон social media-ийн сонирхолтой эрлийзийг байгуулдаг. Тиймээс нэгдмэл эзэмшсэн зарим нэгдмэл радио, тв, сонингууд нь мэргэжлийн болон зарим нь сонирхогчийн бүтээсэн байдаг. Тэд social болон industrial media 2уулангийх нь тогтолцоог ашигладаг.
Хүмүүсийн харилцан үйлчилэл ба мэдээллийн бүтээмж
Social media нь хүмүүсийн хоорондын харилцан үйлчлэл дээр хамаардаг.
Тодруулбал: Ус дамжуулах хоолой мэт мэдээллийн технологийг ашиглан хамтарсан санааг , мөн хэлэлцүүлэг болон харилцан үйлчлэл зэргүүдийг бий болгодог.Social media –г ашиглан аж ахуйн нэгжүүд маркетинк дээ хэрэглэгчтэй ярих цэвэр үйлчилгээг үзүүлсээр байна.

Social media-ууд нь хязгаартай бус:
Үүнд хуудас заасан тоо цаг байхгүй. Хэрэглэгчид social media-д сэтгэгдэл нэмж , захиа бичиж , өөрсдөө нийтлэл өгүүлэл бичиж мөн засварлаж ашиглаж болдог. Шинэ төхөөрөмжүүд болон хэрэглээнүүд зөвхөн мэдээлэх, хамтран ажиллах шинэ замыг нээсэн бус, түүнчлэн шинэ ажлын байр суур ,ховор технологийн татвар , маркетинг, зэргүүд social media-г үүсгэсэн юм.
Social media нь олон өөр өөр хэлбэрүүдтэй байж болно. Интэрнэт хэлэлцүүлэг, веблог, олон нийтийн сүлжээ, вики, подкаст (дуу болон видео дүрс түгээх үйлчилгэээтэй сайт/.
Технологиудаас дурьдвал :Блог,Зураг хуваалцах, видео блог, электрон шуудан, Шуурхай зар, Дуу хөгжим хуваалцах
Сүүлийн хэдэн жилд олон тооны компаниуд брэндүүд өөрсдийн бүтээгдэхүүний маркетинг-д зориулж platform болон сувгуудыг ашиглаж эхлэсэн. Эрүүл мэнд болон эмнэлэгийн байгууллагууд бусад аж үйлдвэрүүдээс тэдгээр технологиудыг хүлээн зөвшөөрөхдөө удаан байсан бол , сүүлийн үед энэ байдал нь өөрчлөгдөж олон эрүүл мэндийн болон эмийн байгууллагууд мөн физикчид болон өвчтөнүүдтэйгээ хэлэлцүүлэг хийхэд ашиглаж байна.

Socialmediа –ийн сонгодог жишээ:
Эхлээд та бүхэндээ Мэнд-Орших ахын бичсэн сүлжээ сайтуудын талаар нийтлэлийг хүргье


Friendster: 2002 онд энэхүү олон нийттэй харилцах сүлжээ нь тухайн цаг үедээ томоохонд тооцогдохуйц байсан. Тухайн цаг үед Google компани худалдан авах санал тавьж байсан боловч тэд саналыг татгалзаж байсан. Төд удалгүй Myspace гарч ирсний дараагаар тэдний хэрэглэгчдийн тоо огцом буурч эхэлсэн гэдэг. Энэхүү компани нь 2006 онд “Social Network” гэсэн албан ёсны патентаа авсан бөгөөд 2009 оны байдлаар тус олон нийттэй харилцах сүлжээ нь дэлхийн өнцөг бүрээс бүрдсэн 110 сая идэвхитэй хэрэглэгчидтэй үйл ажиллагаагаа явуулж байгаа статистик тоон үзүүлэлт байна. Тус компаний төв оффис нь АНУ-ын Калифорни мужын Моунтайн Вийв хотод [Mountain View, California, USA] байрлаж байна.

Myspace: нь хамгийн том эрэлт ихтэй Social Network-д зүй ёсоор тооцогддог. Myspace нь гишүүддээ хүссэн арын зураг оруулах, дуу, видио байрлуулах гэх мэтчилэн тухайн гишүүний хувийн ертөнцийг өнгө будагтайгаар нь бүрдүүлж чаддагаараа онцлогтой. Мөн Myspace нь хамтлаг дуучид болон DJ нарт маш ээлтэй вэб хуудас байдаг бөгөөд тэдэнд өөрсдийн дүр төрхийг өвөрмөцөөр хадгалах боломж олгодог чаддаг. Харин бизнесийн байгууллагуудад зорилтод хэрэглэгчдэд нь хүрэхэд төрөл бүрийн баннер болон бусад төрлийн зар сурталчилгааг ашиглах боломж олгодог.

Facebook: нь анх коллежийн оюутнуудад өөрсдийн сургуулийн оюутан залуусын хүрээлэлийг бий болгох, илүү дотно таниж мэдэх боломж олгох зорилгоор 2004 оны 2-р сарын 4-нд байгуулагдаж байсан. Facebook-ын хамгийн зөв шийдэл нь оюутан залуусыг сургуулиас нь хангадаг edu өрөгтгөлтэй и-майл хаяг болон бусад төрлийн и-майл хаягаар бүртгүүлж болдог байсан нь Myspace-тэй өрсөлдөхүйц хэмжээний хэрэглэгчтэй болгож чадсан гэж ярилцдаг. 2009 оны байдлаар Facebook нь 300 саяаас дээш идэвхитэй ашиглагч гишүүдтэй гэж бүртгэгдсэн бөгөөд тэд өдөрт 6 биллион минут зарцуулдаг гэсэн статистик тоон үзүүлэлт байна. Доорх бичлэг нь Facebook компаний 300 сая хэрэглэгч гишүүдтэй болсоныг зарласан байгаа:

LinkedIn: нь аль ч салбарын мэргэжилтэнүүдийн хүрээлэлийг бий болгох зорилгоор 2007 онд байгуулагдсан. Энэхүү social network -ийг ашиглан шинэхэн албан хаагчид өөрийн компани дахь танилын хүрээлэлийг төвөггүй нэмэгдүүлж чаддаг. Мөн хэрэглэгчдэд өөрсдийн СV-ийг тавьж ажил олгогчдын нүдэнд төвөггүй өртөх боломж олгодог нь сүүлийн жилүүдэд ихэнх компаниудыг цаасан CV хүлээн авдаг хуучин зуршилаас бага багаар салгаж байна. 2009 оны байдлаар LinkedIn олон нийттэй харилцах сүлжээ нь 200 гаруй орны 47 сая гишүүн идэвхитэй ашиглаж байна гэсэн статистик тоон үзүүлэлт байна. Мөн Fortune 500 буюу дэлхийн хамгийн шилдэг 500 компаниудын удирдлагууд бүгд LinkedIn ашигладаг байна.

Харилцаа холбоо:
Блог: /weblog/
Blogger, LiveJournal, Open Diary, TypePad, WordPress, Vox, ExpressionEngine, Xanga
Микро блог /micro blogging/
/ Presence applications: fmylife, Jaiku, Plurk, Twitter, Tumblr, Posterous, Yammer

Олон нийтийн сүлжээ: /Social network/
Bebo, BigTent, Elgg, Facebook, Geni.com, Hi5, LinkedIn, MySpace, Ning, Orkut, Skyrock,
Social network aggregation: NutshellMail, FriendFeed
Events: Upcoming, Eventful, Meetup.com
Хамтын ажиллагаа /Collaboration/
Wikis: Wikipedia, PBwiki, wetpainth
Social bookmarking (or social tagging): Delicious, StumbleUpon, Google Reader, CiteULike
Social news: Digg, Mixx, Reddit, NowPublic
Opinion sites: epinions, Yelp

Мультимедиа /Multimedia/
Photo sharing: Flickr, Zooomr, Photobucket, SmugMug, Picasa
Video sharing: YouTube, Viddler, Vimeo, sevenload
Livecasting: Ustream.tv, Justin.tv, Stickam, Skype
Audio and Music Sharing: imeem, The Hype Machine, Last.fm, ccMixter
Reviews and Opinions:
Product Reviews: epinions.com, MouthShut.com
Business Reviews: Customer Lobby, yelp.com
Community Q&A: Yahoo! Answers, WikiAnswers, Askville, Google Answers

Entertainment:
Media & Entertainment Platforms: Cisco Eos
Virtual worlds: Second Life, The Sims Online, Forterra
Game sharing: Miniclip, Kongregate


Ашигласан материал: Youtube.com wikipedia.org mendsaikhan.com